Thứ Năm, 20 tháng 10, 2011

Một đô la một ngày

Năm 2004, nghe SV tâm sự mỗi ngày chỉ tốn 3000 đồng tiền thức ăn gồm 2000 đồng tiền đậu hủ chiên, 2 miếng, 1000 đồng cà chua, nghe muốn nghẹn ngào. Nói với thầy Hiệu trưởng trường Đại học mà SV này đang học, thầy nói : thế mà những người lập trường ĐH còn đòi giáo dục phải kinh doanh...Sau đó thầy bị mất chức Hiệu trưởng .Cô SV này biết tính toán quá. Thật giỏi.Cái khó ló cái khôn...Chỉ mong mau chấm dứt tình trạng....cái khó này !!!
Dân thường 

 
Tuyến xe buýt 56 có trạm dừng gần nhà; tôi, nên đi đâu; tôi cũng đón xe này. Xe chạy từ bến xe Chợ Lớn qua trạm trung tâm thành phố trước chợ Bến Thành rồi chạy tiếp tới Tân Vạn qua ngã ba Vũng Tàu. Thường thì; tôi chỉ đi tớibến Chợ Lớn hay chợ Bến Thành, rồi từ hai trạm trung tâm đó đổi xe buýt để có thể đi bất cứ đâu trong thành phố này. Tôi chỉ đi hết tuyến một lần cho biết,thấy xe chạy qua nhiều trạm gần các trường đại học: ĐH Y Dược, ĐH Sài Gòn, ĐHSư Phạm, ĐH Khoa Học, rồi ra khỏi nội thành tới khu đại học quốc gia ở Thủ Đức.Nên; tôi đoán những; hành khách trẻ là sinh viên các trường gần trạm họ lên xuống.
Tôi thích nhìn (lén)mấy bạn đó, thấy hầu hết đều thanh mảnh. Thậm chí có người vừa ốm vừa lùn, trông bé tí lại xanh xao. Thỉnh thoảng; tôi mới gặp một người hồng hào có vẻ khỏe mạnh. Thiệt tình thì; tôi nhìn những người có eo co với ánh mắt ngưỡng mộ. Nhưng gầy gò và xanh xao như thể suy dinh dưỡng thì không được quyến rũ lắm.; Tôi suy diễn là sinh viên mà phải đi xe buýt có lẽ là ở tỉnh xa lên thành phố trọ ở ngoại ô, và sinh viên nghèo. Nhưng cũng có thể dáng mảnh mai vẻ hao gầy là mốt của thanh niên bây giờ. Dù sao, tôi rất áy náy khi thấy người ta còn trẻ mà sức khỏe coi bộ ỉu xìu.
Sáng nay; tôi có việc đi xe buýt 56 và ngồi cạnh một cô gái tuy gầy gầy nhưng hồng hào, nét mặt tươi sáng, đôi môi sẵn nụ cười khi; tôi bước đến bên cạnh. Cô gái đã cầm cái ba lô hơi to trên ghế bên cạnh kê lên đùi mình để trống chỗ cho; tôi ngồi xuống.; Tôi cám ơn và hỏi em là sinh viên trường nào,cô gái nói cháu học ở Thủ Đức. Tôi hỏi học gì mà phải mang sách đầy ba lô vậy, cô gái vừa cười vừa nói có mấy cuốn sách à, tại có cái nồi cơm ở dưới đáy bao lô. Cô gái vẫn cười trước vẻ ngạc nhiên của tôi và nói tiếp: Cháu kiếm được chỗ trọ này tiện đường xe buýt, chỗ ở sạch sẽ, bạn cùng phòng dễ thương, tiền phòng chia ra không nhiều, nhưng qui định là không được nấu nướng trong phòng. Mà thực ra cũng không thể nấu vì không có ổ cắm điện. Nên cháu cõng nồi cơm điện vô trường cắm nhờ ổ điện trong …; thư viện. Cháu để nồi trong ba lô, chỉ thò ra sợi dây điện, đâu có phân biệt được đó là dây điện của nồi cơm hay máy laptop.
Dĩ nhiên khi cơm sôi bốc khói và tỏa mùi thơm thì không dễ gì giấu, nhưng nồi cơm nhỏ, thời gian nấu ngắn, cơm chín là ngắt điện rút dâyvô ba lô cõng đi chỗ khác ngay. Mà cháu đâu có vi phạm nội qui: cháu để nồi cơm trong ba lô chứ đâu có ăn trong thư viện. Có nhiều góc vắng vẻ lãng mạn để giởcơm ra ăn đàng hoàng.; Tôi tò mò một bữa ăn “đàng hoàng” của cô gái gồm những gì ngoài cơm nóng. Em ngập ngừng, rồi nóivới cái vẻ thì cứ sự thật trình bày chứ có gì mà ngượng: Như bữa nay, cơm sôi cháu bỏ vào một hai cái trứng. Bữa cơm của cháu có trứng dầm muối tiêu và dưa leo (cháu không thích dầm trứng trong nước mắm vì đem theo nước mắm không tiện). Cháu có một trái ổi để tráng miệng nữa.
Trưa thì cháu ăn vậy cho gọn nhẹ. Chỉ một phần ba nồi cơm thôi. Phần còn lại cháu cõng về phòng trọ để ăn buổi chiều và sáng hôm sau. Ở phòng của mình, cháu ăn uống “thịnh soạn” hơn. (Nội qui phòng trọ cấm nấu nướngchứ không cấm ăn hay chế biến món ăn. Cháu pha nước mắm chanh ớt ngon lắm, để ăn với bún, bánh ướt, bánh cuốn, bánh tráng, những thứ mua về ăn liền không cần nấu. Rau sống, rau trộn, gỏi, salad… đâu cần nấu.. Thứ gì cần nấu chín thì cháu làm sạch sẵn, khi cơm cạn cháu; để vô nồi cơm hấp luôn. ;Thực ra có nhiều thứ bán ở siêu thị hay ngoài tiệm, ngoài chợ, đem về là ăn luôn khỏi nấu, nhưng tốn kém.Mình tự chế biến cho đỡ tốn. Cháu chỉ có thể ăn theo tiêu chuẩn 20.000 đồng mộtngày.
Đó là số tiền dưới một đô la Mỹ, và theo World Bank thì mức sống một người; bằng 1 đô mỗi ngày; được coi là mức nghèo (chuẩn thế giới). Ở mức nghèo này, người ta chủ yếu chi tiêu cho việc ăn để sống còn, những chi tiêu khác không đáng kể.; Có khoảng 1 tỹ ngườitrên thế giới sống ở mức này, vào năm 2005, thưở kinh tế thế giới chưa suythoái, đồng đô la chưa mất giá, và ở những nước đông người nghèo chưa xảy ra khủnghoảng giá lương thực. ;Tôi còn nhớ ở nướcmình, năm 2005, người ta có thể ngồi nhà hàng cơm trưa văn phòng, mỗi phần ăntính ra cỡ 1 đô gồm cơm, ba món canh, mặn, xào, và; món tráng miệng, nước uống miễn phí nếu uống trà đá. Bây giờ với; 20.000 đồng cô gái chỉ có thể mua được một dĩa cơm bình dân ở lề đường.
Tôi tỏ ra thông cảm, nhưng có lẽ cô gái hiểu lầm là thương hại, cô vẫn tươi cười, hơi liếng thoắng một chút: Bạn cháu cũng có đứa không thể sống nổi với mức đó, sáng một gói xôi, trưa một ổ bánh mì là hết vèo 20.000 đồng. Chiều tối ôm bụng đói đi ngủ là chẳng bao lâu kiệt sức. Có đứa chơi mì ăn liền suốt, loại rẻ, hai ba ngàn một gói. Bị táo bón kinh niên. Cháu từng xỉu trong lớp. Từ đó cháu biết chuyện ăn uống không phải là “chuyện nhỏ”.Chịu khó một chút, bớt “ăn ngoài” mua gạo về nấu cơm với đồ tươi. Bây giờ cái gì cũng mắc, khó “đi chợ”, cháu đi chợ mội tuần một lần, 140.000 đồng mua được,thí dụ: ;3 kí gạo (40.000 đồng), 1 chụctrứng (20.000 đồng), dưa chuột,; cà chua,cà rốt, bắp cải, rau, đổ đồng 10.000 đồng 1 kí, đậu hủ ;(7 miếng 21.000 đồng) hoặc 1 bịch nửa kí cá basa phi-lê (23.000 đồng), chanh, ớt, tỏi, muối, đường, dầu ăn, nước mắm… (20.000đồng) Là cháu làm tròn cho dễ tính, chứ cháu còn kò kè trả giá, rồi gom tiền lẻ còn lại mua trái cây theo mùa. Cô gái lại nhoẻn miệng cười. Ngon mà rẻ. Một tỷ người sống được bằng 1 đô la mỗi ngày, cháu cũng phải sống được. Vả lại, đâu có chọn lựa nào khác.

Lý Lan

Thứ Tư, 19 tháng 10, 2011

“ Khi một nửa số người đi vắng ”

  • Khi một nửa số người trong nhà đi vắng, bếp trong nhà lạnh tanh vì không thích nấu ăn , kể cả đun nước uống cũng ít đi, vì chỉ còn một người uống nước vào buổi tối.Trước kia 3 tháng dùng 1 bình gaz nay 6 tháng thay bình gaz một lần vì ăn uống lung tung ngoài đường hoặc nấu một nồi cháo, một nồi canh ăn 3 ngày...
  • Khi một nửa số người trong nhà đi vắng, điện trong nhà chỉ còn thắp sáng một phòng vào buổi tối. Máy lạnh không còn dùng vào những ngày nửa số người trong nhà đi vắng. Tháng này sẽ không trả nhiều tiền điện, tiền net và điện thoại đây.
  • Khi một nửa số người trong nhà đi vắng , cả ngày ngôi nhà sẽ không còn tiếng nói ( hay chỉ có tiếng của TV ), vì nửa số còn lại không biết nói với ai. Nửa số người còn lại sẽ không còn nổi giận, la lối, hay kể chuyện cho đở ức chế ...Thế thì nửa số còn lại hoặc sẽ bị stress hoặc sẽ bớt bệnh đau tim.
  • Khi một nửa số người trong nhà đi vắng , đồ dùng trong nhà sẽ nằm đâu yên đó từ sáng đến chiều. Sàn nhà sẽ bóng loáng, sạch trơn từ ngày này qua ngày kia ( hoặc chỉ có chút bụi )...Tiền nước sẽ trả ít đi, những dụng cụ vệ sinh sẽ ít khấu hao hơn trong một tháng...
  • Khi một nửa số người trong nhà đi vắng , sẽ không còn những buổi sáng gọi ầu ơ dí dầu để dậy sớm đi học. Không còn những vội vội vàng vàng nấu ăn buổi sáng, buổi trưa, đôi khi cả buổi chiều để chạy theo những lớp học chính khoá, học thêm...
  • Khi một nửa số người trong nhà đi vắng sẽ không còn những buổi chiều chen lấn lạng lách giữa giòng xe đông đúc, nghẹt cứng trên các con đường thành phố,...mà bệnh đau tim cũng phát xuất từ đây, những stress của người dân thành phố cũng bắt đầu từ đó...
  • Khi một nửa số người trong nhà đi vắng việc ăn uống buổi tối sẽ đơn giản hơn, tập thể dục, xem TV, soạn lại sách báo cũ, dọn dẹp vật dụng trong nhà gọn gàng hơn,...và nửa số nguời còn lại lầm lũi một mình làm , làm thinh mà làm, không thể chia xẻ với ai ....
  • Khi một nửa số người trong nhà đi vắng, đã cố gắng trong tháng đầu tiên sửa nhà để có việc làm tại nhà sau khi đến cơ quan, để có những suy nghĩ sắp xếp mọi việc trong từng phòng ,...chờ một nửa số người trong nhà đi vắng về vào cuối tuần.
  • Khi một nửa số người trong nhà đi vắng, buồn thì không nhưng không thích làm gì thì có, dù rằng đã vạch ra nhiều kế hoạch để làm việc nhưng...vẫn chưa bắt tay vào việc gì?




Thứ Ba, 13 tháng 9, 2011

TÁC PHẨM

Cùng lớp với Hải có nhiều người bạn ước mơ viết sách, viết báo, nghiên cứu...có những tác phẩm để đời . Hải bán nhà sau một chuyến đi du lịch dài . Ờ ! ở một mình trong căn nhà 2 tầng ngán quá.Lau chùi, quét dọn...Còn nữa, bạn bè thấy nhà rộng, lại chỉ có mình Hải nên thích tụ tập, đàn ca, bàn tính mọi thứ mộng mơ vá trời lấp biển trên đời,...không đâu vào đâu !!!Thời gian cứ trôi qua , không làm được việc gì.
Có người bạn nói với Hải : hay là chị nuôi một đưa con nuôi. Không được đâu, kinh nghiệm của những người khác nuôi con nuôi...ghê quá!
Nhưng, khi bán nhà xong , mua một căn hộ nhỏ, còn tiền,...không biết làm gì, lao vào hôn nhân để có một đứa con...coi như tác phẩm của mình.
20 năm. Thấy nhiều người bạn cũ nỗi tiếng, có nhiều tác phẩm đăng báo, rao bán trên mạng, có những tác phẩm của người bạn này, người bạn kia nằm trong giỏ hàng bán hạ giá.
Nhìn quanh, chỉ thấy mình có một tác phẩm bằng xương bằng thịt, Ngẫn ngơ.Hai mươi năm bỏ hết mọi thứ ước mơ để nuôi con.
Đấy có phải là tác phẩm của mình không hay một lúc nào đó nó sẽ qua nhà một người khác.
Thôi, cũng là một đóng góp sáng tạo trong xã hội

Thứ Sáu, 9 tháng 9, 2011

NGỦ TRONG LỚP

Con gái tôi đang học cuối cấp một trường chuyên ,về nhà thỏ thẻ :
  • Mẹ à, bây giờ có nhiều bạn con ngủ trong lớp …
  • Thế thì thầy cô giáo xử lý như thế nào ?
  • Thầy Toán bảo bạn ấy lên giải bài tập . Cô giáo Sinh học bảo bạn ấy trả bài ngay bài giảng tiết đó ….
  • Rồi sao ???
  • Bạn ấy làm toán cực nhanh và cười toe toét. Còn môn Sinh học bạn ấy đọc từ đầu bài cô đang giảng.
  • Thầy cô giáo nói gì ?
  • … thôi ngủ tiếp đi.!!!
  • Tại sao vậy ?
  • Vì buổi tối bạn ấy đi học thêm hết chương trình rồi , và tối nào cũng phải học đến 1-2 giờ sáng như con, nên tận dụng giờ vào lớp để … ngủ
  • Thế có khi nào con ngủ trong lớp bị thầy bắt gặp không ?
Cười !!!!

MUA SÁCH

Trước khi bướcvào nhà sách Xuân Thu, người mẹ đã dặn đứa con gái :
  • con chỉ được quyền mua đúng số tiền mà con được thưởng thôi nhé !
  • 100.000 đồng hả mẹ
  • Ừ !
  • Còn quà tặng Lego nữa mà !
Người giữ xe hỏi :
  • chị vào nhà sách bao lâu ?
  • khoảng nửa tiếng .
Ừ , khoảng nửa tiếng thôi. Không lâu đâu . Mua ngay những quyển sách con gái thích rồi thì về ! Không nên la cà vì không có tiền. Trong túi chỉ có đúng 2000 đồng gởi xe. Trước khi đi chị đã xem bình xăng xe Honda còn đủ để đi một vòng chợ Bến Thành không . An tâm.
Con bé hí hửng :
  • cho em nhận quà Lego 1/6
  • ở quầy đàng kia ,em bé.
  • Sắp hết hạn rồi, chỉ còn túi xách nhõ, viết chì, kẹo thôi !
  • Chọn viết chì nha mẹ ?
  • Viết chì không dùng được , cô giáo không cho đâu, túi xách xinh hơn.

Trong quầy văn phòng phẩm .
Người mẹ để con gái đi tung tăng, chị đến quầy sách Pháp Văn lựa quyển Ici d’Ailleurs giá 70.000 đồng, đem đến cho con.Con bé dẫy nẫy :
  • con không chịu đâu ?
  • con nên mua sách này vì bên ngoài không có bán !
  • sách lớp năm mà mẹ, mẹ đã mua quyển dùng cho lớp 4 rồi mà.. Con mới học lớp 3
  • thì mua trước.
  • con không chịu, mẹ đưa cuốn sách cho con. Con bé cầm sách để lại trên quầy .
Chị quan sát chung quanh. Tất cả đều cần cho năm học mới, nhưng mua gì ?
Tập giấy dày theo ý cô giáo, không có. Viết chì, compas, êke cho toán lớp ba loại đẹp một chút, nhưng con bé cũng không chọn được.Chị muốn mua một món quà đăc biệt cho phần thưởng hạng nhất về vẽ ở IDÉCAF cho con gái. Giấy thưởng chỉ đuợc 100.000 đồng. Nếu là những năm trước chị rất sẳn sàng thêm tiền vào để mua những món quà ưng ý, nhưng , hôm nay thì không được, nếu chị không muốn thâm ngân sách eo hẹp hàng tháng của hai mẹ con. Trước kia, con gái của chị chỉ cần học giỏi là chị sẳn sàng mua những gì nó thích,… không cần phải có số tiền thưởng của nó kia mà.
Việc mua sách hôm nay, chị cũng muốn chuyển qua cho chị Hai nó, nhưng lúc sáng chị nó gọi điện thoại nói không đi được. Con gái chị buồn . Nó muốn đi với chị Hai mua sách tại tiệm Xuân Thu với số tiền thưởng của nó, để khoe với Bố nó là nó đã giỏi như thế ! Không nói ra, nhưng chị biết, nó nhớ Bố và chị nó, nó muốn bố và chị nó quan tâm đến nó, để nó nghỉ rằng bố và chị Hai nó thương nó. Nó muốn khoe thành tích học tập của nó để chị Hai và Bố khen. Nhưng, bố đã có vợ khác, chị Hai đã đi làm, nên gần một năm nay không còn đưa nó về nhà của họ nữa. Lâu lâu, bố mới rước về nhà bố, nó mừng lắm. Tối thứ bảy chị nó hứa sẽ đến đưa tiền cấp dưỡng hàng tháng cho nó và sáng chúa nhật đưa nó về nhà bố chơi, nhưng, chị nó không đến.
Con bé chạy về bên mẹ , ti toe :
  • con đã trả lại quyển sách rồi
  • thế con thích mua gì ?
  • con mua một hộp đựng viết, một bút chì vẽ, một compas,…
Hai mẹ con loanh quanh trong quầy hàng. Để cho con bé lựa. Nó chọn một bút xóa 26.000 đồng .
  • mua bút ít tiền thôi, đem vào lớp mất đấy.
  • nhưng mấy loại kia không đẹp
Chị nói với người bán hàng :
  • thôi ,cô cứ tính tiền, tiền thưởng của cháu mà …
Con gái tính nhẩm : còn dư 34.000 đồng
  • mẹ, mua băng Doremon hay Tuổi thần tiên,…
  • không, băng hoc tiếng Pháp, những thứ khác chỉ đáng thuê ….
  • Không đủ tiền hả mẹ !
  • Ừ !
  • Có một quyển băng vidéo bằng tiếng Anh giá 27.000 đồng mẹ ạ! Nhưng nếu là băng học tiếng Pháp giá 30000 đồng thì con chấp nhận được, Tuổi thần tiên 5 có bạn con hát trong đó , nhưng giá đến 36.000đồng. Mình không đủ tiền.
  • Mua băng video để hoc, con gái.
Loanh quanh trong quày bán băng, dĩa nhạc hơn ½ giờ, bà mẹ kéo con đến quày bán sách tiếng Pháp. Đứa bé cầm một quyển sách hình nhỏ bằng tiếng Pháp :
  • giá 42.000 đồng !
  • thôi, con ngồi đây đọc đi, có mấy chữ, mua phí tiền. Loại sách này trong thư viện IDÉCAF có cả trăm quyển, hôm nào mẹ đưa con vào đấy đọc sướng luôn.
Con bé cầm quyển sách ngồi bết xuống nền nhà.
Một người mua sách đứng gần đó phì cười.
Hai mẹ con kéo nhau đến quầy bán sách nhi đồng. Cầm lên, lật phía sau xem giá, bỏ xuống. Lại cầm lên quyển khác. Hai người nói nhỏ nhỏ, Tính toán. Lại bỏ xuống,…
  • hay là con mua quyển Những ngày thơ ấu của Nguyên Hồng.
  • chuyện đó buồn lắm. Con không thích chuyện buồn.
Đi qua chổ bán sách người lớn. sách dạy nấu ăn, dạy vi tính, dạy xếp hình, tìm hiểu thế giới quanh ta,… không đủ tiền …
Đứa con gái buông tay bà mẹ , chạy đâu mất.
Người mẹ nhìn sách, không dám sờ đến quyển nào.
Chị nhớ là, đã lâu lắm, chị đi ngang tiệm sách phải nhắm mắt lại. vì, nếu mở mắt ra , đi vào đấy, là con gái sẽ không còn tiền ăn, không còn tiền đóng tiền học… Sách là niềm đam mê của chị, là thú vui của chị. Chị đọc sách quên ăn, quên ngủ. Từ nhỏ chị đã phải nhịn ăn sáng để mua sách , mua báo…không thích mua sắm quần áo, chỉ thích mua sách,…Sách, sách, …cứ mơ ước có một ngày nào đó chị sẽ có một phòng riêng để chứa sách , sách nhi đồng, sách thiếu niên, sách tâm lý,sách của những vị đoạt giải Nobel,…sách sẽ được chất từ sàn lên nóc.
Nhớ, khi ra sống riêng, nói với người thầu xây dựng :
  • anh cất cho tôi căn nhà làm sao không có mối,vì nhà tôi chỉ có sách thôi. Tôi hay đi vắng lắm, tôi rất sợ mối ăn sách…
  • chị đổ bê tông một tầng nhé.
Ngu ngơ, từ nhỏ đến lớn, chỉ ở nhà lá, nhà cây,.. đi đâu cũng gặp mối. Đóng cửa đi một tuần, mối xông lên đầy nhà, nằm ngủ nghe mối ăn rào rào..Ăn cây, ăn sách,…Ngoài ruộng cũng có gò mối, trong nhà cũng có gò mối … Mối ở sàn nhà, mối ở kèo cột… sách, mối đụt từ trong ruột ra đến bìa.Cầm lên, rụng từng trang . Mối và sách ….Không biết thế nào là nhà đúc bê tông …
  • ừ, tôi chỉ muốn có một căn nhà không có mối.
  • Tôi đổ cho chị một tấm, nhưng tôi sẽ làm móng nhà của chị hai tấm.
Bao nhiêu nhỉ ? Chị tự nhủ.Thôi kệ, làm đi; chạy tiền từ từ. Xây đại lên. Đang bị dồn vào chân tường, không nhà, đi đâu cũng bị đuổi, không thuê nhà được, người ta chỉ sợ mình chiếm nhà luôn.
Ký hợp đồng bán sản phẩm, lấy tiền trước chỉ có khoảng 16 triệu. Ký hợp đồng xây nhà 26 triệu. Kệ, đến đâu hay đến đó. Lao vào việc xây dựng. Lúc này mới biết dè sẻn. Hết đi lang thang, ăn uống lang thang. Tính toán từng chút. Bán đi mọi thứ để đủ tiền cất nhà. Những người chung quanh tưởng chị có rất nhiều tiền. Cứ xoay xở, giải quyết từng vụ việc. Chiều hôm nay suy nghĩ cách giải quyết chuyện hôm sau. Buổi sáng tìm cách giải quyết chuyện buổi chiều. Cứ như thế mà sống …
Trầy trật, có căn nhà đúc một tầng. Yên tâm về mấy quyển sách, đóng cửa lại. Làm việc để trả nợ, đi học, ăn cơm với nước tương, với rau muống,…Định hình một cuộc sống bình thường.
  • mẹ này,con thấy cái này hay lắm, mẹ đến coi, ít tiền thôi.
Con bé nắm tay mẹ vào hàng đồ chơi. Một món quà nó rất thích nhưng chưa bao giờ dám đòi mẹ mua, giá 17000 đồng.
  • bây giờ còn 17.000 đồng hả mẹ con bé lẩm bẩm sau khi đã làm bài toán trừ.
Hai mẹ con lại đi một vòng trong tiệm sách.
Sách cần thiết thì mắc, sách không cần thì rẻ
Về đến nhà lúc 9 giờ tối.
Chị nhớ là họ rời khỏi nhà lúc 5 giờ chiều.
Sách cuốn hút họ thế ư ? hay là do phải tính toan việc mua cho đủ tiền.
Ồ , không . Khi về họ còn dư 17.000 đồng trong phiếu quà tặng kia mà…

GÓC NHÌN

Lên lớp dạy cho Sinh Viên về các thể ký báo chí , cách viết phóng sự, tin ngắn, phỏng vấn,… đề cập đến góc nhìn của một nhà báo. Bạn đang đứng ở góc độ nào để nhìn vào sự kiện kia mà viết….bạn đang viết cho tờ Tuổi Trẻ hay tờ Thanh Niên, hay tờ Phụ Nữ, báo Đảng hay báo Công An, Pháp Luật ,… vâng, phải biết đứng vào góc nhìn nào mà viết cho phù hợp, kể cả việc tự mình phải có một góc nhìn nào đó để gây ấn tượng với người đọc .
Chợt nhớ đến chuyện 5 người mù xem voi . Không thể có chân lý toàn cảnh cho một người chỉ biết sờ tai, sờ vòi, sờ chân,…may mà câu chuyện không cho thêm người mù thứ sáu sờ vào… chỗ ấy.
Thế thì ta thử đứng vào góc nhìn của Nguyễn VIệt Tiến xem, trời , ông ta vô tội đấy chứ, ông có làm gì đâu ? thử hỏi nếu ông này, bà nọ ngồi vào ghế của ông ấy thì … còn ghê hơn nữa đấy…
Nếu tôi đứng về phía người nông dân , bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, thì tôi sẽ thấy cuộc sống bất công, người khác ăn trắng mặt trơn, lên xe xuống ngựa,… sao mà sướng thế, và họ ngồi định giá cho lúa gạo, sản phẩm cúa nông dân … Nhưng nếu tôi đứng vào địa vị của những người ăn trắng mặc trơn kia thì tôi sẽ nói tôi cũng có lao động trí óc đấy chứ, chất xám của tôi cần thiết cho sự tiến bộ của loài người … còn những người nông dân tạo ra lương thực cũng cần thiết đó, nhưng là những nhu cầu bậc thấp, tôi tạo ra nhu cầu bậc cao… tôi có văn hóa hơn…đứng về góc độ văn hóa, với ý nghĩa văn hóa là làm cho đẹp, thì … chất xám của tôi cần thiết cho nền văn minh nhân loại hơn…
Dạo này phim ảnh thường diễn lại những vở kịch về cuộc đời của những nhân vật phản biện trong lịch sử. Người ta coi phim Tần Thủy Hoàng , thông cảm với Lã Bất Vi, hiểu thấu tại sao Tần Thủy Hoàng tàn ác…
Đã có lần tôi hỏi một người rao giảng về việc dùng rau sạch, trái sạch ,… ( sạch ở đây có nghĩa là không dùng phân bón hóa học,… ) :
  • anh định makerting trong giới nào ?
  • trung lưu .
  • nếu tôi là tầng lớp trung lưu tôi sẽ hỏi anh: tôi chỉ ăn rau sạch, uống nước sạch, thịt sạch, … nhưng không khí bụi bậm thì sao ? Ở Singapore mọi thứ đều sạch, nhưng người ta vẫn chết … ở các nước Châu Âu, bệnh hoạn cũng nhiều, toàn bệnh ung thư, nan y, khó trị,…ở các nước chưa phát triền, đang phát triển này, anh kêu gọi mọi người ăn rau sạch ,… được trồng bởi những người nông dân không sạch sẽ lắm, … vì những người sạch sẽ trí thức họ không đi trồng rau,…và giá rau sạch đắc gấp ba lần rau thường,… thử hỏi có … hợp thời không ?
Tội nghiệp, người bạn của tôi tịch ngòi, không nói nữa… tôi biết anh ta giận tôi … không chịu ủng hộ chương trình của anh ta, mà còn chống đối, …. Như thế chẳng thể là bạn bè gì cả , nhưng anh ấy cũng biết tôi thực tế,… tôi đang đứng dưới một góc nhìn khác anh ấy … Anh ấy đang ăn trên ngồi tróc, ở nhà có vợ phục vụ, ảo tưởng về việc … rau sạch ( thật ra vấn đề này đã có người khác làm rồi, nhưng không thành công lắm, …) ; cũng có thể do ai cố vấn cho anh ấy, anh cũng không biết cần phải làm gì nên …. 
Mỗi người có một góc nhìn , tùy theo vị trí của mình nhìn xã hội theo cách riêng… có người khuyên tôi đừng phê phán ai, như thế là không biết sống,…cách nhìn của tôi không giống như cách nhìn người khác ,… tôi có thể phát biểu ý kiến của tôi, nhưng đừng bảo mọi người phải ủng hộ… Đừng tự hào rằng tôi trung thực, vì điều đó không chắc gì là đúng, và những người mà tôi cho là không trung thực,… chính bản thân họ họ cho điều họ đang làm là …. đúng : Trời, tại sao tiền trong tay không dám xài, có mà ngu. Trời, quyền trong tay không đưa người này lên, không dìm người kia xuống, có là ngu. Thế lực trong tay không tạo bè kết cánh thì đợi đến chừng nào , chỉ có thằng dại mới làm như thế,…Góc nhìn của họ là vậy,…họ đúng không ? Đứng ở góc nhìn đó …
Thế thì đánh giá như thế nào là cái đúng và cái sai… là nhân cách…
Mặc dù người ta biết thế là sai đó, nhưng phản đối thì không. Phản đối là dại, chỉ thiệt vào tấm thân … là không biết sống.
Trong lịch sử thế giới đã có bao nhiêu Hitlet, PônPốt ,… họ cũng đã dự tính cứu cánh biện minh phương tiện, giết những người hạ đẳng, ngu dốt để chỉ tồn tại những người thông minh. Một thế giới toàn là những người siêu đẳng, thuần chủng, xinh đẹp ,…
Có một lần tôi tranh luận với GS Ngô Gia Hy về Y Đức về cái gọi là giải thoát. Giáo Sư cho rằng, không ai có quyền “ nhân tử ”, đó là quyền giết người khác dù người đó yêu cầu. Tôi kể cho giáo sư nghe một câu chuyện về một gia đình có con bị bệnh down, mất trí, liệt cả người. Người con gái viết trong nhật ký : từ khi có đứa em trai như thế, bà mẹ không bao giờ cười, nhà như một cái địa ngục, không ai tâm sự với ai, chỉ muốn mau thoát ra,… thế thì những đứa con dị dạng có cần thiết tồn tại không ? nó có ích gì trên đời, hay chỉ gây khổ nhục cho người thân, vì nó mà bao nhiêu người đã không còn vui sống,..Điều này có cần đến Y đức không ?
Người chị đã nhìn em trai mình dưới góc nhìn như thế, bà mẹ chỉ cần sự tồn tại cuả con mình là được, còn người em trai bệnh tật kia, nếu nó biết nghĩ, thì nó nhìn nó dưới góc độ nào nhỉ …
Đúng, sai, thiện ác, lẫn lộn, mù mờ…
Giáo sư cũng đề cập đến ca mổ cặp sinh đôi Việt – Đức. Ca mổ này ám ảnh giáo sư cuối đời. Thừa nhận sự tiến bộ của y khoa hiện đại, nhưng vấn đề không phải ở đó , Việt và Đức có hạnh phúc không mới là việc cần phải đặt ra…
Dưới góc nhìn này tôi thấy người này hạnh phúc. Dưới góc nhìn của người khác thì người kia cướp hạnh phúc của mình ???

Và cuộc sống cứ thế mà trôi đi, trôi đi ,…với bao nhiêu góc nhìn khác nhau, để tạo nên một xã hội không hoàn thiện như thế này ….

CHUYỆN NHÀ

Muốn ngồi viết một mạch những ý tưởng trong đầu nhưng Chi lại phân vân ghê lắm...Công việc nhà phải làm trước hay viết trước rồi làm. Nếu phải lau quét nhà, rửa chén, tắm chó, ủi quần áo,....thì khi đó mạch suy nghĩ tắt ngấm làm sao mà viết được nên bèn bỏ hết mọi thứ để ngồi càu nhàu với máy tính.
Sống như thế này làm sao có chồng được, những ông chồng rặc mùi phong kiến chỉ thích phụ nữ làm hết việc nhà rồi sau đó hãy làm những gì họ thích, và những phụ nữ cũng được giáo dục, nhà cửa phải gọn gàng ngăn nắp ....Nhà không nóc cũng phải thôi.
Trước khi con gái đi học về, phải dọn rửa mọi thứ nếu không thì không thể la nó để nhà cửa bê bối khi mẹ vắng nhà....Trời, nếu hai mẹ con không ở chung thì sao nhỉ...mạnh ai nấy bày tùm lum vì cái tánh không theo khuôn phép này...
Khuôn phép của xã hội được hai mẹ con tranh cải với nhau vào tối hôm trước. Tập của Thy ở trường ngoài việc bỏ trang trống, còn nét chữ, theo ý chị là quá xấu...đọc được , nhưng chữ xấu :
  • Mẹ sẽ cho con đi học viết chữ đẹp.
  • Chữ của con như thế này là đẹp rồi, mẹ thử đi hỏi những người khác đi, chỉ có mẹ chê con.Tại sao con phải theo mẫu mực của người khác chứ ...theo ý con chữ như thế này là đẹp...
  • Con gái yêu dấu, nhưng với mẹ chữ này là không thể tiêu hóa được, con phỉ viết chữ h lên cao thế này, chữ t lên cao thế này, nét thanh, nét đậm,...
  • Ông thầy nói quá nhanh làm sao mà nét thanh nét đậm được,...
  • Ở trường Đại học, mẹ cũng nói rất nhanh nhưng có những sinh viên viết chữ cực kỳ đẹp và ghi lại gần như toàn bộ bài giảng của mẹ, hẳn nhiên tóm tắt ý chính thôi ...con phải viết chữ đẹp thầy cô giáo mới thương,...
  • Theo con như thế này là đẹp rồi, tại sao mẹ bắt con phải theo người khác...
Ừ , tại sao phải theo quan điểm xấu đẹp của người khác nhỉ ?
Khi Chi còn trẻ Chi cũng chẳng phải theo quan niệm đẹp xấu của xã hội, đó là điều mà bà con, họ hàng, anh chị của Chi bao vây Chi đến hôm nay,..may mà Chi còn sống phấn đấu hơn họ ...Bây giờ Chi bắt con gái phải theo quan điểm của xã hội, vì Chi sợ nó bị vây khốn bởi những người định kiến...
“Khi người ta trẻ người ta thích làm loạn “ bạn Chi nói như thế !
Rốt cuộc Thy cũng đi học viết chữ đẹp với gương mặt phụng phịu không hài lòng...Bài tập về nhà đầu tiên Thy viết gần giống bài mẫu. Hỏi :
  • Sao con viết chữ đẹp thế !
  • Con là người đa nhân cách, nếu mẹ cho rằng nét chữ, nét người, mẹ xem này, hai nét chữ trong tập ở trường và tập này khác xa nhau quá chừng...
Thy vừa cười vừa nói...
  • Nếu con thích viết chữ đẹp thì con viết , không cần mẹ bắt buộc ...
Chấm dứt cuộc cãi nhau của hai mẹ con.

  Ở NHÀ MỘT MÌNH ( Không giống phim ở nhà một mình của cậu bé 7 tuổi mà là bà già 70 tuổi ở nhà một mình để tránh virus Covid 19)   ...